از عابر بانک‌های خالی تا اسکناسهای هزار تومانی/ چرا شبکه بانکی پاسخگو نیست؟
به گزارش کویستان نیوز؛بعد از نا آرامیهای اخیر در کشور از تاریخ هجدهم دی ماه ۱۴۰۴ یکی از ساده‌ترین و ابتدایی‌ترین خدمات بانکی، یعنی برداشت پول نقد از عابر‌بانک‌ها، برای بسیاری از شهروندان به یک دغدغه روزمره تبدیل شده است. مراجعین به دستگاه‌های خودپرداز خصوصا در چند روز اخیر، اغلب با این پیام تکراری مواجه می‌شود «دستگاه فاقد وجه نقد است»!.
متاسفانه این مسئله زمانی نگران‌کننده‌تر می‌شود که مراجعه حضوری به شعب بانکها نیز راه‌حل مشخصی به همراه ندارد و مشتریان با پاسخ‌های کلی، مبهم و گاه متناقض روبه‌رو می‌شوند.
وقتی یک مشتری برای اطمینان پولش را در بانک سپرده میکند یعنی هر زمانی که بخواهد باید به سپرده خود دسترسی الکترونیکی ونقدی داشته باشد، اما این روزها جواب کارمندان بانکها به مردم این است. «شما در روز تنها تا سقف یک میلیون اسکناس دو هزار تومانی می توانید از بانک پول برداشت کنید»!
حال سؤال اصلی اینجاست که چرا شبکه بانکی کشور در انجام بدیهی‌ترین وظیفه خود ناتوان شده است؟
بانکها واسطه اعتماد مردم هستند. مردم سرمایه و دارایی خود را به بانک می‌سپارند با این اطمینان که هر زمان نیاز داشته باشند، بتوانند به پولشان دسترسی پیدا کنند. وقتی این دسترسی مختل می‌شود، صرفاً یک مشکل فنی رخ نداده، بلکه اعتماد عمومی آسیب دیده است.
برخی از دلایل احتمالی این وضعیت عبارت‌اند از:
۱. ضعف در برنامه‌ریزی و مدیریت نقدینگی
به نظر می‌رسد توزیع پول نقد در عابر‌بانک‌ها متناسب با نیاز واقعی جامعه انجام نمی‌شود.
طبیعیست که در شرایط خاص اقتصادی، در روزهای پایانی ماه، ایام تعطیل و مناسبت‌ها ، تقاضا برای پول نقد افزایش می‌یابد؛ اما ظاهراً شبکه بانکی آمادگی لازم برای این شرایط قابل پیش‌بینی را ندارد.
۲. کمبود منابع نقدی و عدم شفافیت
اگر بانکها با کمبود پول نقد مواجه‌اند، چرا به‌صورت شفاف و صادقانه این موضوع را با مردم در میان نمی‌گذارند؟ پنهان‌کاری یا سکوت، تنها باعث گسترش شایعات، نگرانی‌های بی‌مورد و کاهش اعتماد اجتماعی می‌شود.
۳. فشار اقتصادی و افزایش وابستگی مردم به پول نقد
در شرایط تورمی و افزایش هزینه‌های روزمره، بسیاری از مردم ناچارند برای تأمین نیازهای خود بیشتر از گذشته از پول نقد استفاده کنند. آیا سیاست‌گذاری‌های بانکی متناسب با این واقعیت اقتصادی به‌روزرسانی شده است یا همچنان با الگوهای ناکارآمد گذشته اداره می‌شود؟
۴. نادیده گرفتن حق دسترسی شهروندان به دارایی خود
دسترسی به پول شخصی یک امتیاز ویژه یا لطف بانک نیست؛ یک حق بدیهی است. وقتی شهروندی نمی‌تواند از حساب خود پول برداشت کند، این مسئله به‌طور مستقیم زندگی روزمره، کسب‌وکارها و حتی آرامش روانی جامعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
مسئله فقط خالی بودن چند دستگاه عابر‌بانک نیست؛
مسئله بی‌پاسخ ماندن یک مطالبه ساده و کاملاً منطقی است. بانکها و نهادهای ناظر باید به‌جای توجیه‌های تکراری، پاسخ‌های روشن بدهند. دلیل دقیق این وضعیت چیست؟چه نهادی مسئول آن است؟این مشکل تا چه زمانی ادامه خواهد داشت؟
و چه برنامه‌ای برای جلوگیری از تکرار آن وجود دارد؟
مردم انتظار پاسخ‌های شفاف، مسئولیت‌پذیری و اقدام عملی دارند، نه وعده‌های کلی و سکوت‌های طولانی! چرا که اعتماد عمومی سرمایه‌ای است که اگر از دست برود، به‌سادگی بازنمی‌گردد.
یادداشت/کویستان عبدالحکیمی