هشدار فرماندار سنندج درباره آلودگی آب سد ژاوه / ورود سالانه ۲۰ میلیون مترمکعب فاضلاب به سد ژاوه
به گزارش کویستان نیوز؛سد ژاوه که می‌توانست به پشتوانه‌ای برای رونق کشاورزی، تقویت اقتصاد روستایی و توسعه گردشگری در کردستان تبدیل شود، اکنون به گفته فرماندار سنندج با چالش‌های جدی زیست‌محیطی و معیشتی روبه‌روست؛ چالش‌هایی که ضرورت بازنگری در روند آبگیری این سد و رسیدگی فوری به وضعیت آلاینده‌های ورودی آن را بیش از گذشته مطرح کرده است.
غریب سجادی، فرماندار سنندج، در همایش «توسعه پایدار ژاوه‌رود» چالش‌ها، راهکارها و چشم‌انداز آینده» با انتقاد از روند آبگیری سد ژاوه، این اقدام را در شرایط فعلی مغایر با اهداف توسعه پایدار دانست و بر ضرورت بررسی کارشناسی پیامدهای آن تأکید کرد.
وی با اشاره به تأثیر آبگیری سد بر زندگی مردم منطقه اظهار کرد: تغییر شرایط معیشتی و اقتصادی، ساکنان برخی روستاهای ژاوه‌رود را با دشواری‌هایی مواجه کرده و در مواردی زمینه مهاجرت اجباری آنان را فراهم آورده است.
فرماندار سنندج همچنین نسبت به کاهش جمعیت جوان روستاها هشدار داد و گفت ادامه این روند می‌تواند ساختار جمعیتی منطقه را دستخوش تغییر کند؛ به‌گونه‌ای که روستاها به‌تدریج از نیروی جوان، فعال و مولد خالی شوند.
سد ژاوه؛ میان ظرفیت‌های توسعه و نگرانی‌های زیست‌محیط
منطقه ژاوه‌رود از جمله پهنه‌های طبیعی کردستان است که ظرفیت‌های قابل‌توجهی در زمینه کشاورزی، گردشگری روستایی و توسعه فعالیت‌های اقتصادی دارد. مسیرهای سرسبز روستایی، چشم‌اندازهای طبیعی اطراف سد و محدوده‌هایی همچون دولاب و خانقاه قادریه، بخشی از جاذبه‌های فرهنگی و طبیعی این منطقه به شمار می‌روند؛ ظرفیت‌هایی که در صورت برنامه‌ریزی اصولی می‌توانند به رونق گردشگری و تقویت اقتصاد جوامع محلی کمک کنند.
با این حال، نگرانی درباره کیفیت آب ذخیره‌شده در سد ژاوه، موضوع بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها را با پرسش‌های جدی روبه‌رو کرده است. هرگونه آلودگی منابع آب می‌تواند بر محیط طبیعی، فعالیت‌های کشاورزی و چشم‌انداز توسعه منطقه اثرگذار باشد و ضرورت نظارت مستمر بر ورودی‌های آلاینده و ارزیابی کیفیت آب را دوچندان کند.
ورود سالانه ۲۰ میلیون مترمکعب فاضلاب به سد ژاوه
سجادی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به وضعیت کیفی آب سد، خواستار شناسایی و کنترل منابع آلاینده و جلوگیری از ورود فاضلاب به این مخزن شد. وی اعلام کرد سالانه حدود ۲۰ میلیون مترمکعب فاضلاب از شهر سنندج و نزدیک به ۵۰ روستای منطقه وارد سد ژاوه می‌شود.
به گفته فرماندار سنندج، وضعیت ظاهری آب، بوی نامطبوع و آثار آلودگی مشاهده‌شده در مخزن، ضرورت رسیدگی جدی به این موضوع را نشان می‌دهد. او از وزیر نیرو خواست وضعیت آبگیری سد مورد بازنگری قرار گیرد و درباره نحوه مدیریت آب ذخیره‌شده و رفع آلودگی‌های موجود، تصمیمی کارشناسی و مسئولانه اتخاذ شود.
فرماندار سنندج همچنین با استناد به پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مدیریت منابع آب دانشگاه کردستان، ظرفیت استان برای احداث سدهای جدید را محدود دانست و بر ضرورت توجه بیشتر به مدیریت منابع موجود و حفاظت از محیط زیست تأکید کرد.
نگرانی از ورود پساب صنعتی به سامانه تصفیه فاضلاب
بخش دیگری از انتقادهای سجادی به عملکرد تصفیه‌خانه فاضلاب سنندج مربوط بود. وی با بیان اینکه این مجموعه برای تصفیه فاضلاب انسانی طراحی شده است، نسبت به ورود پساب واحد پتروشیمی به این سامانه ابراز نگرانی کرد.
به گفته او، ورود پساب صنعتی به سامانه‌ای که برای چنین ترکیباتی طراحی نشده، می‌تواند نگرانی‌هایی درباره کیفیت فرایند تصفیه و پیامدهای زیست‌محیطی ایجاد کند؛ موضوعی که بررسی فنی، پایش مستمر و شفاف‌سازی درباره وضعیت عملکرد تصفیه‌خانه را ضروری می‌سازد.
ضرورت تصمیم‌گیری پیش از تشدید پیامدها
سد ژاوه در حدود ۴۰ کیلومتری سنندج و بر مسیر رودخانه ژاوه، از سرشاخه‌های سیروان، احداث شده و ظرفیت ذخیره‌سازی آن نزدیک به ۹۰ میلیون مترمکعب است. این سازه با هدف بهره‌برداری از منابع آب منطقه ایجاد شده، اما مسائل مرتبط با کیفیت آب، ورود فاضلاب و پیامدهای اجتماعی آبگیری آن، به یکی از موضوعات مهم مورد بحث در کردستان تبدیل شده است.
اکنون، در کنار ظرفیت‌های طبیعی و گردشگری ژاوه‌رود، حفاظت از منابع آب و صیانت از زندگی روستاییان اهمیتی تعیین‌کننده دارد. تحقق توسعه پایدار در این منطقه مستلزم آن است که تصمیم‌گیری درباره آبگیری و بهره‌برداری از سد، بر پایه ارزیابی‌های علمی، کنترل مؤثر آلاینده‌ها و توجه به حقوق و معیشت ساکنان محلی انجام شود.